Yazımdan Çizime Çocuk Kitabı Süreci

Görsel İletişim Tasarımı Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Esra Bulut Peynirci, Editör Gülfem Özer ve Çizer Betül Taşçı, “Nerede Bu Piyanonun Kuyruğu?” kitabı üzerinden çocuk edebiyatında üretim sürecinin farklı aşamalarını ve bir çocuk kitabının fikir aşamasından basım sürecine kadar geçen yolculuğu ele aldı.

Konuşmasında yazarlık sürecine değinen Dr. Öğr. Üyesi Esra Bulut Peynirci, yazarken tasarımcı kimliğini hiçbir zaman geride bırakmadığını ifade etti. Hikayenin çıkış noktasının “Kuyruklu piyanonun kuyruğu gerçekten nerede?” sorusu olduğunu belirten Bulut, bu sorunun çocukların bilişsel gelişimi ve kavramları anlamlandırma biçimiyle doğrudan ilişkili olduğunu söyledi. Çocukların dünyayı oyunlar ve keşifler üzerinden öğrendiğini vurguladı, Günlük hayatta sıkça kullanılan ancak üzerine düşünülmeyen kavramların çocuk zihninde farklı şekillerde karşılık bulduğunu anlattı. “Kapının kolu” ya da “piyanonun kuyruğu” gibi ifadelerin, çocukların düşünce süreçlerini geliştiren önemli bilişsel oyun alanları sunduğunu belirtti.

Dr. Bulut, yazım sürecinde hedef kitlenin önemine dikkat çekti ve hikayenin aynı kalsa bile anlatım biçiminin okuyucuya göre değişmesi gerektiğini ifade etti. Bir kavramın genç bir okuyucuya farklı, ilkokul çağındaki bir çocuğa ise çok daha sade bir dille aktarılması gerektiğini belirtti ve çocuk kitabı üretiminde kullanıcı deneyimi yaklaşımını benimsediğini söyledi.

Söyleşide editörlük sürecine değinen Gülfem Özer ise bir kitabın ruhunu yalnızca metin ve çizimlerin değil aynı zamanda kullanılan kağıt türü, yazı karakteri, sayfa tasarımı ve görsel yerleşim gibi unsurların da belirlediğini ifade etti. Özer, kitap editörlüğünü geliştirici editörlük, metin editörlüğü ve görsel editörlük olarak üç başlık altında ele alarak geliştirici editörlükte karakterlerin tutarlılığı ve hikayenin bütünlüğü üzerinde çalışıldığını anlattı.

Özer, metin editörlüğünün yalnızca dil bilgisi düzeltmelerinden ibaret olmadığını, editörün aynı zamanda kitabın ritmini ve görsel akışını da planladığını söyledi. Çizerle ve grafik ekibiyle sürekli iletişim halinde ilerlediklerini belirtti ve kitabın her detayının okuyucunun deneyimini şekillendirdiğini ifade etti.

Çizer Betül Taşçı ise çocuk kitaplarında görsellerin yalnızca destekleyici değil, hikayeye ruh kazandıran temel unsurlardan biri olduğunu söyledi. Çocukların dikkat süreleri ve algı düzeyleri nedeniyle görsel anlatımın büyük önem taşıdığını belirtti ve her projeye büyük bir sorumluluk duygusuyla yaklaştığını dile getirdi.

Taşçı, çizim sürecini üç aşamada ele aldığını anlatan metinle tanışma, araştırma-geliştirme ve ilham süreci olmak üzere ilerlediğini söyledi. Çocukların kitaplarda gördükleri bilgileri gerçek ve doğru kabul ettiklerini bu nedenle araştırma sürecinin büyük önem taşıdığını vurguladı.

Söyleşi boyunca çocuk edebiyatında tasarım, anlatı, editörlük ve görsel üretim süreçlerinin birbiriyle nasıl iç içe geçtiği ele alınırken, “Nerede Bu Piyanonun Kuyruğu?” kitabının ortaya çıkış hikayesi üzerinden çocuklara yönelik üretimlerde merak, araştırma ve kullanıcı odaklı düşünmenin önemi vurgulandı.