Kaynakça Nedir? Kaynakça Nasıl Yazılır?

Kaynakça, bir akademik çalışmada, makalede, tezde veya kitapta yararlanılan tüm kaynakların düzenli biçimde listelendiği bölümdür. Okuyucunun kullanılan kaynaklara ulaşabilmesini sağlamak, çalışmanın bilimsel güvenilirliğini artırmak ve intihali önlemek amacıyla hazırlanır.

Kaynakça, bir araştırma ve incelemede yararlanılan kaynak kitapları, makaleleri, gazete köşe yazıları ve arşiv belgelerinin vb. olduğu listedir. Kaynakça yazarın yararlandığı kaynakları göstermekle beraber araştırmaya detaylı incelemek isteyen araştırmacılara da yol gösterir. Kaynakça yapılan araştırmanın en sonunda bulunur.

Kaynakça yazımı, kullanılan kaynakların doğru ve tutarlı bir şekilde listelenmesini içerir. Araştırmacılar yaygın olarak 3 kaynak stilinden yararlanırlar. APA (American Psychological Association) genel olarak psikologlar gibi sosyal ve davranışçı alanlarda çalışan bilim insanlarınca kullanılır. APA stilinde yazar soyadı, adının ilk harfi, yayın yılı, kaynak adı ve yayınevi bilgileri verilir.

MLA (Modern Language Association) sanat ve dil alanlarında araştırma yapan araştırmacıların kullandığı bir kaynakça tarzıdır. MLA stilinde yazar adı ve soyadı, kaynak başlığı, sayfa numarası yayınevi ve yayın yılı belirtilir.

Chicago stili, tarih ve insani bilimler alanlarında çalışma yapan araştırmacıların kullandığı bir kaynak stilidir. Chicago kaynakça tarzında, yazar adı ve soyadı, başlık, yayınevi ve yayın yılı gibi bilgileri içermekle birlikte, dipnot ve son not kullanımıyla da dikkat çeker.

Kaynakça yazma kuralları, kullanılan stilin türüne göre değişiklik gösterir. İşte APA, MLA ve Chicago kaynakça stillerinde metin içinde kaynak verme, yazarın adının ve soyadının konumu ve nokta-virgül kullanımı olarak farklılık göstermektedir.

APA (American Psychological Association) stili, özellikle sosyal bilimler alanında en yaygın kullanılan kaynakça yazım sistemlerinden biridir. Bu stil; yazar adı, yayın yılı, eser başlığı ve yayın bilgilerini belirli bir sıraya göre düzenler. APA stilinin amacı, kaynakların açık, anlaşılır ve standart bir biçimde gösterilmesini sağlamaktır.

APA (American Psychological Association), tüm dünyada farklı disiplindeki araştırmacılar tarafından kullanılan bir atıf yöntemidir. En çok sosyal bilimler alanında kullanılır. Birden fazla sürüme sahiptir. 7 numaralı son sürümü en son sürümü olup, 2019 Ekim ayında yayınlanmıştır.

APA Kaynakça stilinde yazar soyadı önce yazılır, yayın yılı parantez içinde belirtilir, kitap ve dergi adları italik yazılır ve DOI numarası varsa mutlaka eklenir.

Kitap örneği:

Yılmaz, A. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri. İstanbul: Akademi Yayınları.

Makale örneği:

Demir, B. (2019). Eğitimde dijital dönüşüm. Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(3), 45-60.

MLA (Modern Language Association) stili daha çok edebiyat, dil ve beşeri bilimler alanında kullanılır. Metin içi atıflarda yazar soyadı ve sayfa numarası belirtilir.

Yılmaz, Ahmet. Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Akademi Yayınları, 2020.

Chicago stili, tarih ve bazı sosyal bilim alanlarında yaygındır. Dipnotlu sistem veya yazar-tarih sistemi kullanılabilir.

Yılmaz, Ahmet. Bilimsel Araştırma Yöntemleri. İstanbul: Akademi Yayınları, 2020.

Akademik çalışmalarda kaynak ekleme, kullanılan bilgilerin hangi kaynaklardan alındığını göstermek ve bilimsel etik kurallarına uygun hareket etmek açısından büyük önem taşır. Çalışmalarda farklı türlerde kaynaklardan yararlanılabilir. Bu kaynaklar arasında kitaplar, bilimsel dergilerde yayımlanan makaleler, yüksek lisans ve doktora tezleri, konferans ve sempozyumlarda sunulan bildiriler yer alır. Bunun yanı sıra güvenilir internet siteleri, resmî kurumların yayımladığı raporlar ve kurumsal yayınlar da akademik çalışmalarda kaynak olarak kullanılabilir. Ansiklopedi ve sözlük gibi başvuru eserleri de belirli durumlarda kaynakça bölümünde gösterilebilen kaynak türleri arasında bulunmaktadır.

En yaygın yöntemdir. Alıntı veya bilgi verildikten sonra parantez içinde yazar soyadı ve yıl belirtilir.

Örnek: Eğitim teknolojileri hızla gelişmektedir (Yılmaz, 2020).

Bu yöntem özellikle APA stilinde tercih edilir ve akademik yazımda standart kabul edilir.

Yazar adı cümlenin başında belirtilir, yıl parantez içinde verilir.

Örnek: Yılmaz (2020), eğitim teknolojilerinin önemini vurgulamaktadır.

Birden fazla kaynak aynı bilgiyi destekliyorsa parantez içinde noktalı virgülle ayrılarak yazılır.

Örnek: (Yılmaz, 2020; Demir, 2019)

Yazarı olmayan eserlerde kurum adı ya da eser adı kullanılır.

Gazete yazılarında yazar adı, tarih ve haber başlığı belirtilir. Dergilerde ise cilt ve sayı numarası eklenir.

Web sitesi kaynaklarında erişim adresi ve erişim tarihi (gerekliyse) belirtilir. DOI varsa DOI tercih edilir.

Akademik kaynakça hazırlanırken tutarlılık en önemli unsurdur. Seçilen stil tüm metin boyunca aynı şekilde uygulanmalıdır. Noktalama işaretleri, italik kullanımı ve büyük harf kuralları stil kılavuzuna uygun olmalıdır. Güvenilir ve akademik değeri olan kaynaklar tercih edilmelidir. Blog yazıları veya doğrulanmamış internet siteleri akademik çalışmalarda genellikle uygun kabul edilmez.

Kaynakça yazarken yapılan hatalar şu şekildedir:

• Metin içinde atıf olup kaynakçada olmaması
• Kaynakçada olup metin içinde atıf yapılmaması
• Yanlış yıl veya yazar bilgisi
• DOI numarasının eksik yazılması
• Farklı stillerin karışık kullanılması

Bu hatalar akademik değerlendirmelerde puan kaybına neden olabilir.

Kitap:

Kara, M. (2018). Akademik yazım teknikleri. Ankara: Bilim Yayınları.

Makale:

Çetin, S. (2021). Dijital eğitim uygulamaları. Eğitim ve Teknoloji Dergisi, 5(2), 100-115.

Web Sitesi:

Türk Dil Kurumu. (2022). Yazım kuralları. https://tdk.gov.tr.

Kaynakça hakkında sıkça sorulan sorular ve cevapları aşağıda belirtilmiştir.