AKTS Nedir? Üniversite AKTS Kredisi Ne İşe Yarar?

Avrupa Kredi Transfer Sistemi (AKTS/ECTS), 2001 yılında başlatılan Bologna Süreci’ni benimseyen 30’dan fazla Avrupa ülkesinde uygulanan bir kredi sistemidir. Türkiye’de de bu sürece dahil olan üniversitelerde kullanılmaktadır. AKTS uygulaması, Avrupa yükseköğretim alanında akreditasyonun önemli bir parçasıdır.

AKTS (Avrupa Kredi Transfer Sistemi), öğrencinin dersler için harcadığı iş yükünü ölçen ve bu iş yükünü kredi sistemiyle ifade eden bir yükseköğretim sistemidir.

AKTS aynı zamanda yurt içi ve yurt dışı değişim programlarında ders eşdeğerliğinin belirlenmesini kolaylaştırır ve öğrencinin akademik planlamasını daha şeffaf hale getirir.

Sistem yalnızca ders saatlerini değil; derslere hazırlık, ödev, proje ve sınav çalışmalarını da kapsayan genel akademik yükü dikkate alınır.

AKTS (ECTS), Erasmus ve diğer öğrenci değişim programlarında alınan derslerin karşılıklı olarak tanınmasını ve denklik sağlanmasını kolaylaştırır. Bu sistem sayesinde öğrencinin yurt dışında aldığı dersler, kendi üniversitesindeki derslerle karşılaştırılarak kredi eşleştirmesi yapılır ve akademik kayıp yaşanmadan eğitim süreci devam eder.

Yatay geçiş yapan öğrencilerin önceki üniversitelerinde aldıkları derslerin yeni üniversitelerinde değerlendirilmesi ve saydırılması sürecinde önemli bir rol oynar. Ders içerikleri ve krediler AKTS üzerinden karşılaştırılarak uygun olan dersler denk kabul edilir.

Her bir program çıktısı için hesaplanan AKTS kredisi 1 ile 60 arasında değişmektedir. Bir dönemde alınması öngörülen toplam AKTS kredisi 30’dur. Bu nedenle bir akademik yılda öğrencilerin tamamlaması gereken AKTS toplamı 60’tır. Herhangi bir dönemde 30 AKTS’nin altında kalan öğrenciler mezuniyet şartını tamamlamış sayılmaz. Genel olarak mezuniyet için ön lisans programlarında 120 AKTS, lisans programlarında 240 AKTS, tezsiz yüksek lisans programlarında 60 AKTS, tezli yüksek lisans programlarında 120 AKTS ve doktora programlarında 240 AKTS’nin tamamlanması gerekir.

Yerel kredi, üniversitenin kendi eğitim sistemi içinde derslerin haftalık ders saati üzerinden belirlediği kredi değeridir. AKTS (ECTS) kredisi ise öğrencinin ders için harcadığı toplam iş yükünü (ders, ödev, proje, sınav hazırlığı gibi) temel alarak hesaplanır ve Avrupa genelinde ortak bir sistem olarak kullanılır. Bu nedenle yerel kredi daha çok ulusal ölçekte değerlendirme sağlarken, AKTS kredisi uluslararası karşılaştırma ve öğrenci hareketliliğini kolaylaştırmayı amaçlar.

Sistem, öğrencinin yalnızca ders saatleri içindeki katılımını değil, ders dışındaki çalışma süresini de dikkate alarak toplam iş yükünü hesaplar. Ders içi süreçler; derslere katılım, uygulama ve laboratuvar çalışmalarını kapsarken, ders dışı süreçler; ödev, proje hazırlığı, sınav çalışmaları ve bireysel araştırmaları içerir. Bu iki bileşen birlikte değerlendirilerek dersin toplam AKTS kredisi belirlenir.

AKTS (ECTS) değerleri, öğrencinin belirli bir süre içinde tamamlaması gereken toplam akademik iş yükünü ifade eder. Bu değerler, eğitim seviyesine ve programa göre standartlaştırılmıştır.

30 AKTS, bir öğrencinin bir yarıyılda tamamlaması gereken ortalama ders yükünü ifade eder. Bu değer, bir dönemlik derslerin toplam iş yükünü temsil eder ve Avrupa Yükseköğretim Alanı’nda standart kabul edilir.

60 AKTS, bir akademik yılda (iki yarıyıl) tamamlanması gereken toplam kredi yükünü gösterir. Bu sistemde öğrencinin bir yılda ortalama olarak 60 AKTS ders yükünü başarıyla tamamlaması beklenir.

240 AKTS, dört yıllık lisans programlarının mezuniyet için gerekli toplam kredi yükünü ifade eder. Öğrencinin mezun olabilmesi için bu toplam AKTS değerini başarıyla tamamlaması gerekir.

Üniversitelerde ders seçim süreçleri, öğrencinin bir dönemde alabileceği AKTS kredisi dikkate alınarak planlanır.

Dönemlik maksimum AKTS sınırı, üniversitenin eğitim-öğretim yönetmeliği ve öğrencinin akademik başarısı (GNO) dikkate alınarak belirlenir. Genellikle bir dönemde 30 AKTS standart kabul edilirken, başarılı öğrenciler için bu sınır artırılabilir.

Alttan ders alan öğrenciler, önceki dönemlerden kalan derslerin AKTS değerlerini de dönemlik kredi yüküne eklemek zorundadır. Toplam AKTS yükü artabilir ve öğrencinin ders seçim planını dikkatli yapması gerekir.

AKTS hakkında sıkça sorulan aşağıdaki gibidir.