Haberler
Tılsımlı Gömlekler Sunumu
Eklenme Tarihi : 23.12.2015

T.C Haliç Üniversitesi Tekstil ve Moda Tasarımı bölümü eğitmenliğini yapan Fatih Aytekin 14.12.2015 tarihinde Namık Kemal Üniversitesi Tarih Topluluğu Kulübü'nün daveti üzerine ''Osmanlı'da Tılsımlı Elbiseler Ve Günümüze Yansımaları'' konulu konuşmasını yaptı.

Konuşma içeriği aşağıdadır.

"Tılsımlı gömlekler; tarih, kültür, inanç, sanat ve edebiyat tarihimizin gizemlerini barındıran birer tarihi vesikadır. Topkapı Sarayı Müzesinde bir koleksiyon oluşturan bu gömlekler esrarını günümüze kadar korumuştur. Bu gizemin nereden geldiği konusunda gerçekçi bir çözüm ortaya konamamıştır. İslam tarihinde tılsım gibi ezoterik yapıları en iyi sistemleştiren ‘’Hurûfîlik’’ akımıdır. Gömlekleri Hurûfî bakış açısıyla incelediğimizde gömleklerin üzerinde açık bir şekilde izlerini görürüz. İran ve Orta Asya coğrafyasında çeşitli zulüm ve engellemelere karşı koyamayan ‘‘Hurûfîlik’’, Anadolu topraklarında ve tasavvuf dergâhlarında nefes alıp, hayat bulmuş, Osmanlı sarayına kadar ulaşmıştır. Yaratılan kâinatı; semboller, harfler, sayılar ve noktalarla yorumlayan ‘‘Hurûfîliğin’’ açık ve büyük etkisi gömleklerde üzerinde görülmektedir. 

 

       Tılsımlı gömleklerin üzerinde, anlam yüklenen birçok şekil ve sembol bulunmaktadır. ‘‘Mühr-i Süleyman’’ bu şekillerin en dikkat çekici olanlarından biridir. ‘‘Mühr-i Süleyman’’ için Yahudi kaynağıdır demek yerine İslam literatüründeki ‘‘Mühr-i Süleyman’’ ifadeleri, tılsımları daha doğru şekilde anlamamızı sağlayacağı kanısındayım. Diğer önemli şekil ve sembollerden biri olan ve hakkında detaylı kaynak bulunmayan çizgisel şekiller ile ifade edilmiş, adı gibi esrarlı ‘‘Bedûh’’ ve Bedûh’un Vefk'’ini açıklamaya gayret ettim. ‘‘Bedûh’ hakkında bildiğimiz bilgiler çok kısıtlı ve azdır. Ayrıca farklı rivayetlere dayanan haberler de çeşitli çelişkilere sebebiyet vermektedir. Bütün bu çelişkiler ayıklandığında ‘‘Bedûh’’ için ortaya çıkan bilgi şudur; Tanrısallık yakıştırmaları İslam dininde büyük günah olduğundan, ‘‘Bedûh’’ melek şeklinde ifade olunmuştur. Lakin ‘Bedûh’'a yüklenen anlam ve görevler onu yarı tanrısal ve gizemli bir varlık haline getirmiştir. Gömlekler; Hurûfîlik bakış açısıyla okunup incelendiğinde, gömleği giyen kişinin yaşam sorunlarına çare olması amacıyla yapıldığı görülmektedir. Tılsımlı gömlekler; Tanrıya olan yakarışların, korkuların, üzüntülerin, arzu ve isteklerin çeşitli kutsallar kullanılarak dile getirilen dileklerin bir yansımasıdır. "